Werkloosheidshervorming, de gevolgen en hoe reageren?

Op donderdag 5 februari vond het Veranderatelier van zorgzone Zuid plaats, een belangrijk ontmoetingsmoment voor professionals uit de welzijns- en gezondheidssector van de gemeenten in zorgzone Zuid.
 
Lokale spelers konden er elkaar ontmoeten, informatie uitwisselen en samen acties opzetten die aansluiten op de missies van de zorgzone: kennis ontwikkelen, het netwerk versterken, coördinatie ondersteunen en preventie en gezondheidsbevordering stimuleren. Het centrale thema van de bijeenkomst was de hervorming van de werkloosheid.
 
Het Veranderatelier was opgebouwd rond drie aandachtspunten.
 

Presentatie van het actieplan 2026

 
Het team van zorgzone Zuid presenteerde de vooruitzichten en prioriteiten voor 2026 en de belangrijkste initiatieven die op stapel staan: ontmoetingen rond gezondheidspreventie, bewustmakingscampagnes, thematisch overleg, opendeurdagen en tal van andere activiteiten om de lokale dynamiek te versterken.
 
Meer informatie in de agenda.
 

Analyse van de impact van de beperking van werkloosheidsuitkeringen

 
Marion Englert van het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn van Brussel-Hoofdstad (Vivalis) gaf ook een lezing met als titel: “Beperking van de werkloosheidsuitkeringen tot twee jaar: profielen van uitgesloten mensen en mogelijke toekomstige sociaaleconomische statuten”.
 
Na een herinnering aan de Brusselse context – een jonge, groeiende en zeer internationale bevolking, maar met meer dan een kwart die onder de armoedegrens leeft – belichtte de presentatie de centrale rol van sociale gezondheidsdeterminanten en de impact van sociale ongelijkheid op de gezondheid van Brusselaars.
 
Volgens schattingen van de RVA zouden 41.710 Brusselaars uitgesloten kunnen worden van werkloosheidsuitkeringen in 2026. Het gaat voornamelijk om mensen met een laag opleidingsniveau of met niet-erkende buitenlandse diploma’s, voor wie de toegang tot de arbeidsmarkt bijzonder moeilijk blijft.
 
Prognoses geven aan dat:

• 34% recht zou hebben op een leefloon
• 17% een job zou vinden
• 44% het risico zou lopen zonder inkomen te komen zitten.
   
  De territoriale verdeling lijkt ook erg ongelijk. Sommige gemeenten die al met grotere armoede te kampen hebben, zullen verhoudingsgewijs zwaarder worden getroffen, met directe gevolgen voor de OCMW’s. In Sint-Jans-Molenbeek zou bijvoorbeeld ongeveer 7% van de bevolking tussen 18 en 64 jaar worden getroffen, tegenover 3% in Sint-Pieters-Woluwe.
   
  De presentatie belichtte ook een aantal grote uitdagingen:
  – de risico’s van non-take-up van rechten en marginalisatie
  – de specifieke gevolgen voor samenwonende vrouwen, met name op het vlak van financiële afhankelijkheid
  – een vermoedelijke toename van onzekere situaties, met een domino-effect op de gezondheid, de schuldenlast, de toegang tot gezondheidszorg en scholing van kinderen.
   
  Hartelijk dank aan Marion Englert voor de verhelderende analyse.
   
  N.B. bij het lezen van de presentatie van Marion Englert: de prospectieve analyse van het mogelijke lot van mensen die worden uitgesloten (aantal bij het OCMW, zonder gekend inkomen, in invaliditeit en tewerkgesteld) werd een jaar geleden uitgevoerd door het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn van Brussel-Hoofdstad, op basis van de toen beschikbare informatie. Zoals elke prospectieve oefening heeft deze zijn beperkingen: de cijfers moeten met de nodige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd en beschouwd als grootteordes, die pas achteraf kunnen worden geverifieerd.
   
  Je kunt de volledige presentatie hier vinden.

Rondetafelgesprekken om van gedachten te wisselen

 
De ochtend werd voortgezet met thematische rondetafelgesprekken waar de deelnemers zich over vijf uitdagingen bogen:

1. Professionele re-integratie
2. Voedselhulp
3. Gezondheid
4. Sociaal contact
5. Huisvesting

 
Tijdens deze gesprekken werden de eerste effecten gedeeld die op het terrein werden waargenomen, de uitdagingen in kaart gebracht waarmee lokale actoren worden geconfronteerd en ideeën geschetst voor collectieve acties om hierop in te spelen.
 
Bekijk alle samenvattingen van de Veranderateliers van zorgzone Zuid:
https://www.zorgzone-zuid.brussels/actie/veranderateliers/